ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ଉଦାର ବଚନ ହିଁ ମାନବିକତାର ଧର୍ମ

                                                   ©ଡକ୍ଟର ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସାହୁ   

                                                  (ଉପଦେଷ୍ଟା - ଉଦୟ ଭାନୁ)

                           

          ଯେତେବେଳେ ଭାରତର ସକଳ ଧର୍ମକୁ ଲୋକମାନେ ଗ୍ରହଣ କଲେ ଓ ଆତ୍ମସମର୍ପଣ କଲେ ସେତେବେଳେ ଦେଶକୁ ଧର୍ମନିରପେକ୍ଷ ରାଷ୍ଟ୍ର କରିବାକୁ ସ୍ଥିର କରାଗଲା । ଫଳତଃ ଧର୍ମନିରପେକ୍ଷତା ଧାର୍ମିକ ସହନଶୀଳତା ରୂପରେ ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲା । ଏହି ଆଧାରରେ ସମସ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଧାର୍ମିକ ସ୍ୱାଧୀନତାର ଅଧିକାର ସମ୍ବିଧାନରେ ସମାନ ଭାବରେ ଦିଆଯାଇଥିଲା । କୈାଣସି ରାଜ୍ୟରେ ନିଜର ଏକକ ଧର୍ମର ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ରହିବ ନାହିଁ, ବରଂ ସମସ୍ତ ଧର୍ମର ସମାନତା ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ବିସ୍ତାର କରିବାକୁ ବ୍ୟବସ୍ଥା ମଧ୍ୟ କରାଯାଇଥିଲା । ଏହା ସତ୍ତ୍ୱେ ଏବେ ଧାର୍ମିକ ବଚନକୁ , ଭାବନାକୁ ଆଘାତ ଦେଇଥିବା ଭଳି କିଛି କାର୍ଯ୍ୟ ତଥା ବିବୃତ୍ତି ଦିଆଯାଉଛି । ଯାହା ଫଳରେ ଦେଶରେ ସାମ୍ପ୍ରଦାୟିକତା ଅନେକ ଥର ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ହେବାରେ ଲାଗିଛି ।

           ଏବେ ଅନେକଙ୍କ ମନରେ ଏକ ଗମ୍ଭୀର ପ୍ରଶ୍ନବାଚୀ ଉଠିଛି ​​ଯେ ଭାରତ ଏକ ଧର୍ମନିରପେକ୍ଷ ରାଷ୍ଟ୍ର ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏ  ସମାଜ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଧର୍ମନିରପେକ୍ଷ ହୋଇପାରି ନାହିଁ ? ଥରେ ମାତ୍ର ବିଚାର କଲେ ଦେଖାଯିବ ଯେ ୧୮୫୧ ମସିହାରେ ଜର୍ଜ ହୋଲିଓକ୍ 'ଧର୍ମନିରପେକ୍ଷତା' ଶବ୍ଦ ବ୍ୟବହାର କରିଥିଲେ । ସେ କୈାଣସି ଧାର୍ମିକ ବିଶ୍ୱାସକୁ ସମାଲୋଚନା ନକରି ରାଜ୍ୟ ଓ ଧର୍ମକୁ ପୃଥକ କରୁଥିବା ଏକ ସାମାଜିକ-ସାଂସ୍କୃତିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସୃଷ୍ଟି କରିବା ବିଷୟରେ କହିଥିଲେ । ଫଳତଃ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଦେଶମାନଙ୍କରେ ଧର୍ମର ପୃଷ୍ଠଭୂମି ପ୍ରଭାବରେ ବଢୁଥିବା ଏହି ଧାରଣା ବିକଶିତ ହୋଇଥିଲା । ଏହାକୁ ପରେ ଆମେରିକୀୟ ସଂଗଠନ ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ୍ ଫର୍ ଷ୍ଟଡି ଅଫ୍ ସେକ୍ୟୁଲେରିଜିମ୍ ଅଫ୍ ସୋସାଇଟି ଆଣ୍ଡ କଲଚରର ମୁଖ୍ୟ ବରୀ କୋସମିନ୍ ଧର୍ମନିରପେକ୍ଷତାର ଦୁଇଟି ରୂପ ଚିହ୍ନଟ କରିଥିଲେ । ଯାହା କେବଳ ରାଜ୍ୟରେ ଧର୍ମର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପୃଥକତା ଏବଂ ନରମ ଧାର୍ମିକ ସହନଶୀଳତା । ତେଣୁ ଭାରତ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ଏକ ବହୁ-ଧର୍ମ ଓ ବହୁ-ସାଂସ୍କୃତିକ ରାଷ୍ଟ୍ର ପାଲଟିଛି । ୧୯୭୬ ରେ ୪୨ ତମ ସଂଶୋଧନ ଅଧିନିୟମ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ବିଧାନର ପ୍ରିମ୍ବଲରେ ଧର୍ମନିରପେକ୍ଷ ଶବ୍ଦ ଯୋଡାଯିବା ପରେ ଏହି ଧାରଣା ଆହୁରି ଦୃଢ଼ ହୋଇଛି । ଭାରତର ବହୁ-ସାଂସ୍କୃତିକ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଆଧାର ହେଉଛି ସହନଶୀଳତା । ଏହି ପୃଷ୍ଠଭୂମି ଉପରେ ଘୃଣାର ବକ୍ତବ୍ୟ ଭଳି ବଚନ ସ୍ୱାଭାବିକ ଭାବରେ ନିନ୍ଦିତ ହେବା ଉଚିତ୍ । ଧାର୍ମିକ ବିଶ୍ୱାସକୁ ଆଘାତ ଦେବା ପାଇଁ ନିକଟରେ ହରିଦ୍ୱାରରେ ପ୍ରକାଶିତ ମତକୁ ଭାରତର ଧର୍ମନିରପେକ୍ଷ ଚରିତ୍ର ପ୍ରତି ଯେ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଟିପ୍ପଣୀ ବୋଲି କହିଲେ ଅତ୍ୟୁକ୍ତି ହେବନାହିଁ । ଏପରିକି କୈାଣସି ପରିସ୍ଥିତିରେ ଏଭଳି ନୀତି ହୀନ ବଚନ ସର୍ବସ୍ବ ଆଚରଣ ଜାତିର ଅଖଣ୍ଡତା ପାଇଁ କ୍ଷତିକାରକ ହେବା ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ରାଷ୍ଟ୍ରକୁ ଦୁର୍ବଳ କରି ପକାଇବ ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ ।

        ଏହିସବୁ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଆଜିର ଦୁନିଆରେ ଯେଉଁଠାରେ ପୂର୍ବରୁ ଅସୁରକ୍ଷିତତାର ପରିବେଶ ଅଛି, ସେଠାରେ ଜାତିର ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଦୁର୍ବଳତା ରହିଛି । ଏହା ଦେଶରେ ହିଂସା ଓ ଅସ୍ଥିରତାକୁ ଅତି ଗମ୍ଭୀର ବିପଦରେ ପକାଇବ ଏହା କେବେ ଅସ୍ୱୀକାର କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ । ୧୯୫୪ ରେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଧର୍ମ ହେଉଛି ବିଶ୍ୱାସର ପ୍ରତୀକ । ଏଥିରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ହୁଏ ଯେ ବିଶ୍ୱାସ ଏବଂ ବିଶ୍ୱାସ ପରସ୍ପର ଠାରୁ ଭିନ୍ନ ହୋଇପାରେ ସତ, କିନ୍ତୁ ଗୋଟିଏ ଧର୍ମରେ ବିଶ୍ୱାସ ରଖୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଅନ୍ୟ ଧର୍ମରେ ବିଶ୍ୱାସ କରିପାରେ । ସେଭଳି ଧର୍ମ ଏବଂ ଦର୍ଶନ ମଧ୍ୟ ପରସ୍ପର ଠାରୁ ଭିନ୍ନ, କିନ୍ତୁ ସମସ୍ତ ଧର୍ମ ଓ ଦର୍ଶନର ମୂଳ ତତ୍ତ୍ୱ ଏକ, ଯାହା କେବଳ ବିଶ୍ୱ ଶାନ୍ତି ନିମନ୍ତେ ଉଦ୍ଧିଷ୍ଟ ଅଟେ । ଅଦାଲତର ଏପରି ମତ କେବଳ ଧାର୍ମିକ ସହନଶୀଳତାକୁ ପ୍ରମାଣିତ କରେ ନାହିଁ, ବରଂ ଆଧୁନିକତାକୁ ଦାବି କରିବା ବେଳେ ଆମକୁ ଅସୌଜନ୍ୟମୂଳକ ବଚନ/ ଭାଷାରୁ ଦୂରେଇ ରହିବା ଆବଶ୍ୟକ ବୋଲି ମଧ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଥାଏ । ଏଠାରେ କହିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍ତମ ହେବ ଯେ ସମସ୍ତ ଧର୍ମ ତତ୍ତ୍ଵ ପ୍ରାୟତଃ ସମାନ, କାରଣ ସମସ୍ତେ ସାମାଜିକ-ସାଂସ୍କୃତିକ ବ୍ୟବସ୍ଥାରୁ ବିକଶିତ ହୋଇଛନ୍ତି । ସବୁପ୍ରକାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ନୈତିକ ମାର୍ଗ-ଦର୍ଶନ ଓ ସ୍ଥିରତାକୁ ବଜାୟ ରଖିବା । ବଚନ ସର୍ବସ୍ବ ଆଚରଣରେ ହୁଏତ ପରସ୍ପର ଠାରୁ ଅଲଗା ହୋଇ ପାରିବା, କିନ୍ତୁ ଆମର ଅନୁଭବରେ କେହି କେବେ ଅଲଗା ନୁହଁନ୍ତି । ଅଭ୍ୟାସ ପ୍ରତି ଅତ୍ୟଧିକ ସମ୍ବେଦନଶୀଳତା ଆମକୁ ଘୃଣା ବକ୍ତବ୍ୟ କରିବାକୁ କିମ୍ବା ଧାର୍ମିକ ଭାବରେ ଅସହିଷ୍ଣୁ ହେବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରିନଥାଏ । ତେଣୁ ଏପରି ଭାବନାକୁ ରୋକିବା ମଧ୍ୟ ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ । ଜାତି ପ୍ରତି ଆମର ଆନ୍ତରିକତାର ଅଭିବ୍ୟକ୍ତି ରହିଛି ଓ ରହିଥିବ ମଧ୍ୟ, ତାହା ହିଁ ସମ୍ବିଧାନର ମୌଳିକ ସଂରଚନାକୁ ସଂରକ୍ଷଣ କରିବ, ଯାହା ଆମକୁ ନାଗରିକ ଭାବରେ ବିବେକବାନ କରି ରଖିବ । 

      ୧୯୯୪ ରେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟରେ ଧର୍ମନିରପେକ୍ଷତାକୁ ଜାତୀୟ ଭିତ୍ତିଭୂମିରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରାଯାଇଛି । ବଚନ ସଦୃଶ୍ୟ ଘୃଣାର ବକ୍ତବ୍ୟ ପାଇଁ ଦଣ୍ଡର ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି । ଦେଶରେ ଘୃଣା ପ୍ରଦର୍ଶନ କିମ୍ବା ପ୍ରକାଶ ପୂର୍ବକ ଅସ୍ଥିରତାର ବାତାବରଣ ସୃଷ୍ଟି କରିବାର ପ୍ରୟାସ ଉଭୟ ଆଇନ ଏବଂ ସମ୍ବିଧାନ ସହିତ ଅସଙ୍ଗତ ହେବ । ଏହା ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ମୂଲ୍ୟବୋଧର ବିରୁଦ୍ଧାଚରଣ କରିବ । ଆମମାନଙ୍କ ଏପରି ଆଚରଣ ଗଣତନ୍ତ୍ରକୁ ମାଓବାଦୀ ଲିଞ୍ଚିଂରେ ପରିଣତ କରିବ । ତେହେସେନ୍ ପୁନାୱାଲା ବନାମ ୟୁନିଅନ୍ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ, ୨୦୧୮ କୋର୍ଟ କହିଛନ୍ତି ଯେ ମାଓବାଦୀ ଲିଞ୍ଚିଂର ଜଘନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଦେଶର ନିୟମକୁ ବୁଡ଼ାଇବାକୁ ଦିଆଯାଇପାରିବ ନାହିଁ । ନାଗରିକ ତଥା ରାଜନୈତିକ ଅଧିକାର ସମ୍ମିଳନୀର ଧାରା ୨୦ (୨) ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ସଦସ୍ୟ ରାଷ୍ଟ୍ରମାନଙ୍କୁ ଜାତି କିମ୍ବା ଧର୍ମ ଆଧାରରେ ଘୃଣାର ପ୍ରଚାରକୁ ବାରଣ କରିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଥାଏ । ଏସିଆରେ ଅଭିବ୍ୟକ୍ତିର ସ୍ୱାଧୀନତା, ଚିନ୍ତା ଏବଂ ଧାର୍ମିକ ସ୍ୱାଧୀନତା' ଉପରେ ଜାକର୍ତ୍ତା ସୁପାରିଶ ୨୦୧୫ ଦେଶମାନଙ୍କୁ ଘୃଣା, ଶତ୍ରୁତା ଏବଂ ଭେଦଭାବ ବିରୁଦ୍ଧରେ କଠୋର କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଛି । ଭାରତ ଯେତେ ଦୂର, ସମ୍ବିଧାନର ଧାରା ୧୫ (୧) ଧର୍ମ ଏବଂ ଜାତି ଆଧାରରେ ଭେଦଭାବକୁ ବାରଣ କରିଛି । ସେହିଭଳି ଧାରା ୧୯ (୨) ରେ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ଆଦେଶ / ନୈତିକତା ଇତ୍ୟାଦି ଉପରେ ହେଉ ଅବା ଅଭିବ୍ୟକ୍ତିର ସ୍ୱାଧୀନତା ଉପରେ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଲଗାଇବାକୁ ଏକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି । ଭାରତ ପରି ବହୁବଚନ ଗଣତନ୍ତ୍ରରେ ଆଦର୍ଶଗତ ପାର୍ଥକ୍ୟ ରହିବା ସ୍ୱାଭାବିକ । ଏକଥା ସତଯେ ଆମର ଅଭିବ୍ୟକ୍ତିର ସ୍ୱାଧୀନତା ସୁରକ୍ଷିତ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ । ଏହା ଗଣତନ୍ତ୍ରକୁ ଜୀବନ୍ତ ରଖେ, କିନ୍ତୁ ଏହି ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ କିମ୍ବା ନକାରାତ୍ମକ ହେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ । ଯେହେତୁ ଏହି ଅଧିକାର ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଉପଲବ୍ଧ ଅଟେ ।

      ଏପରିକି କାହାର ଅପବ୍ୟବହାର ଅନ୍ୟର ଅଧିକାରକୁ ନିଶ୍ଚିତ ବିରୋଧ କରିବ । ତେଣୁ ଜାଣି ରଖିବା ଉଚିତ ହେବ ଯେ ଯାହା ପ୍ରଶଂସକତା ବୃଦ୍ଧି କରିବ ଏବଂ ସାମାଜିକ-ସାଂସ୍କୃତିକ ସଂଗ୍ରାମକୁ ଶକ୍ତି ଦେବ ସେଭଳି ଆଚରଣ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ । ଏହି ସବୁ କାରଣରୁ, ଭାରତରେ ଏପରି ଅନେକ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଇଛି । ଯାହା ଘୃଣାର ବକ୍ତବ୍ୟକୁ ବାରଣ କରିଥାଏ ଏବଂ ଏହାକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ କ୍ଷମତା ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ । ଘୃଣାର ବକ୍ତବ୍ୟ ଏବଂ ନିନ୍ଦା ମଧ୍ୟରେ ପାର୍ଥକ୍ୟ କହିଲେ ହୁଏତ ଦେବତା ବା ଧର୍ମର ଅଲୌକିକ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ତଥ୍ୟ ଏବଂ ଅନୁଚିତ ଭାବନାକୁ , ନୀତିହୀନ ବଚନକୁ , ସମାଲୋଚନାକୁ ଏବଂ ଅପମାନିତ ବ୍ୟବହାରକୁ ବୁଝାଏ, ଯାହାକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ଏତେ ସହଜ ନୁହେଁ । ଘୃଣାର ବକ୍ତବ୍ୟ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ହୋଇପାରେ, କାରଣ ନିୟମ ପ୍ରକୃତ ଜୀବନ୍ତ ଗୋଷ୍ଠୀ ଉପରେ ମୌଖିକ ଆକ୍ରମଣ ଇତ୍ୟାଦି ଉପରେ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଲଗାଇପାରେ । ନିନ୍ଦା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଭାରତରେ କୈାଣସି ଆଇନ ନାହିଁ । ଅପରପକ୍ଷେ, ଭାରତୀୟ ଦଣ୍ଡବିଧି ସଂହିତା'ର ଧାରା ୧୫୩ଏ (153A) ତିନି ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜେଲଦଣ୍ଡ କିମ୍ବା ଜୋରିମାନା କିମ୍ବା ଧର୍ମ, ଭାଷା, ଜାତି ଇତ୍ୟାଦି କାରଣରୁ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଘୃଣାଭାବ ବଢାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଇନାହିଁ । ଯଦି ଏହି ଅପରାଧ ଏକ ଧାର୍ମିକ ସ୍ଥାନରେ କରାଯାଇଥାଏ, ତେବେ ଏହାକୁ ଏକ କାରାଦଣ୍ଡ ସହିତ ଦଣ୍ଡିତ କରାଯାଇପାରେ, ଯାହା ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଢିପାରେ ଏବଂ ଜୋରିମାନା ମଧ୍ୟ ହୋଇପାରେ । ଘୃଣ୍ୟ ଭାଷଣକୁ ବାରଣ କରିବା ପ୍ରସଙ୍ଗରେ, ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଉଛି ଦଣ୍ଡ ସଂହିତା ର ବିଭାଗ -୨୯୫ଏ (295A) । ଏଥିରେ କୈାଣସି ଶ୍ରେଣୀର ଧର୍ମ କିମ୍ବା ଧାର୍ମିକ ବିଶ୍ୱାସ ଅନ୍ତର୍ଭୂକ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ ।

       କାହାକୁ ଅପମାନିତ କରି କାହାର ଧାର୍ମିକ ଭାବନାକୁ ଆଘାତ ଦେବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ କରାଯାଇଥିବା କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ଦଣ୍ଡର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅଛି । ଉତ୍ତରପ୍ରଦେଶର ରାମଜୀ ଲାଲ ମୋଦୀ ବନାମ ୧୯୫୭ (1957)ରେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ଧାରା ୨୯୫ଏ (295A) କୁ ବୈଧ କରିବାକୁ କହିଛନ୍ତି । ଉପରୋକ୍ତ ତଥ୍ୟ ପରି, ଭାରତର ଦୃଢ ସାମାଜିକ-ସାଂସ୍କୃତିକ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ ପାଇଁ ଆମେ ଭାରତର ଲୋକ ଦାୟୀ । ଯେତେବେଳେ ବି ଆମର ଧ୍ୟାନ ସାମାଜିକ ଆଦର୍ଶର ସୁରକ୍ଷାଠାରୁ ବଦଳିଯାଏ, ସେତେବେଳେ ଘୃଣା ରୁ ଶତ୍ରୁତା ଓ ଶତ୍ରୁତା ରୁ ଘୃଣାର ବିସ୍ତାର ଘଟିଥାଏ । ଯାହା ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ବିରୁଦ୍ଧରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥାଏ ।

        ତେଣୁ ଆଇନଗତ ଓ ସାମ୍ବିଧାନିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସତ୍ତ୍ୱେ ପୁଣ୍ୟ ବିସ୍ତାର କରୁଥିବା ଅବୈଧ ବଚନ ବିବୃତ୍ତି ନିକଟ ଅତୀତରେ ପ୍ରଚାରିତ ହେବା ସବୁଠାରୁ ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟଜନକ । ବିଶେଷକରି ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଇଣ୍ଟରନେଟ୍ ମିଡିଆର ଭୂମିକା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ରହିଛି । ଅଭିବ୍ୟକ୍ତିର ସ୍ୱାଧୀନତା ନାମରେ କେହି କୈାଣସି ଦ୍ବିଅର୍ଥ ବୋଧକ ମତ ପ୍ରକାଶ କରିପାରିବ ନାହିଁ । କାରଣ ୧୯୬୫ ମସିହାରେ ବିହାରର ରାମ ମନୋହର ଲୋହିଆ ବନାମ ରାଜ୍ୟରେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ଆଇନ ଶୃଙ୍ଖଳା, ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ନିରାପତ୍ତା ବିଷୟରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ବ୍ୟାଖ୍ୟା ଦେଇଛନ୍ତି । କୋର୍ଟଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ତିନୋଟି ଧାରଣା ବା ସର୍କଲ୍ ଗଠନ କରାଯାଇଛି । ଯାହା ସବୁଠୁ ବଡ଼ ସର୍କଲ ହେଉଛି ଆଇନ ଏବଂ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ସଠିକ୍ ପ୍ରଚଳନ, ଯେଉଁଥିରେ ସାର୍ବଜନୀନ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ବ୍ୟବହାର । ଦ୍ୱିତୀୟ ସର୍କଲ ହେଉଛି ରାଜ୍ୟର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ପ୍ରସାଶନିକ ତତ୍ପରତା ତୃତୀୟ ସର୍କଲ ଯଦି ଘୃଣା ଓ ଶତ୍ରୁତା ପ୍ରଚାରିତ ହୁଏ ତାହାକୁ ଦମନ କରିବା ବ୍ୟବସ୍ଥା । ଉପରୋକ୍ତ ଏହି ତିନୋଟି ପ୍ରକ୍ରିୟା ପ୍ରଭାବିତ ହେବ । 

        ତଥାପି , ଏକ ବିବୃତ୍ତିକୁ ଘୃଣା ବକ୍ତବ୍ୟ ବୋଲି କହିବା ପୂର୍ବରୁ ଏହାର ପରିଚୟର କିଛି କାରଣ ବୁଝିବା ଆବଶ୍ୟକ ରହିଛି । ୨୦୧୭ରେ ୨୬୭ ତମ ରିପୋର୍ଟରେ ଭାରତର ଆଇନ ଆୟୋଗ ଏପରି କିଛି କାରଣ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି । ଆୟୋଗଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ଯଦି ଏକ ବଚନର ବିବୃତ୍ତି ଆପତ୍ତିଜନକ ଏବଂ ଅତ୍ୟଧିକ ଭାବନା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ ହୁଏ, ତେବେ ଏହାକୁ କେବଳ ଘୃଣା ବିବୃତ୍ତି ଭାବରେ ଶ୍ରେଣୀଭୁକ୍ତ କରାଯିବ । ସେହିଭଳି, ଯଦି କୈାଣସି ବିବୃତ୍ତି ହିଂସା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ ହୁଏ, ତେବେ ତାହାକୁ ଘୃଣା ଭାଷଣ ବା ବଚନ ଭିନ୍ନ ବକ୍ତବ୍ୟ ବୋଲି କୁହାଯାଇପାରିବ । ଏପରି ନୀତିହୀନ ବିବୃତ୍ତି ପ୍ରଦାନ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଏବଂ ପ୍ରସଙ୍ଗକୁ ବୁଝିବା ଏକାନ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ । ଖରାପ ଶବ୍ଦ ସାମାଜିକ ଭାବକୁ ଚ୍ଛିନ୍ନ କରି ଦେଇପାରେ । ଏହାମନେ ରଖିବା ଉଚିତ୍ ଯେ ଆମ ସମାଜ ବହୁବଚନ ଅଟେ । ଏଥିରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଭାବନାକୁ ସମ୍ମାନ ଦେବା ଉଚିତ୍ । ବହୁ ସଂସ୍କୃତି ରାଷ୍ଟ୍ରରେ ସଂସ୍କୃତିର ବିବିଧତା ଅନେକ ସମୟରେ ବିବାଦ ସୃଷ୍ଟି କରେ, ଯାହା ଜାତିର ଅଖଣ୍ଡତା ପାଇଁ କ୍ଷତିକାରକ । 

         ଲୋକପ୍ରିୟ ରାଜନୀତି, ବଜାର ଅର୍ଥନୀତି, ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଉପଭୋକ୍ତା, ବ୍ୟକ୍ତିଗତତା ଏବଂ ସ୍ୱାର୍ଥପରତା ହେତୁ ଆମେ ଯେଉଁ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଗତି କରୁଛେ, ଏହା ଏବେ ସାମାଜିକ, ମାନବିକ ନୈତିକ ମୂଲ୍ୟବୋଧର ଅବନତି ଯେ ଘଟାଉଛି ସ୍ୱୀକାର କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ । ଯଦି ଆମେ ଏହାକୁ ବିକାଶ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଦେଖିବା, ତେବେ ଏପରି ସମସ୍ତ ଭାବନା ସାମାଜିକ ପୁଞ୍ଜି କ୍ଷୟକୁ ନେଇଥାଏ । ଯାହା ଫଳରେ ବିବାଦର ସମ୍ଭାବନା ବଢିଯାଏ । ଫଳତଃ ସ୍ୱାଭାବିକ ଢଙ୍ଗରେ ଦେଶରେ ବିକାଶର ଗତି ମନ୍ଥର ପାଲଟି ଯିବା  ନିଃସନ୍ଦେହ... !!!

          

            ● ଅଧ୍ୟକ୍ଷ, ମହାନଦୀବିହାର ମହିଳା ସ୍ନାତକ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ, କଟକ -୪

            ଦୂରଭାଷ : ୯୦୪୦  ୧୫୧୪ ୭୫

            Email: Laxmansahoo9040@gm

         ଜୟ ସାହିତ୍ୟ, ଜୟ ସମାଜ