ଫେରିଆରେ.....ସୁଭାଷ !!

ନାରାୟଣ ଚନ୍ଦ୍ର ସେନାପତି

ଆଖିରୁ କ୍ରନ୍ଦନାଶ୍ରୁ ବିଗଳିତ ହେଉଛି ଅସୀମାର।ରାତି ପାହିଲେ ନେତାଜୀ ଜୟନ୍ତୀ,ବକ୍ତୃତା ପ୍ରତିଯୋଗୀତାରେ ସେ ନେଇଛି ଭାଗ । ମାତ୍ର ତା'ର ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟ ଯେ ତା' ପ୍ରସଙ୍ଗର ଭାଷଣ କିଏ ବା ଶିଖାଇବ ତାକୁ ? ଯାହା ସହାୟତା ଲୋଡିଲା ସେମାନଙ୍କୁ ତାହା ଜଣା ନାହିଁ । ଯାହା କିଛି ଜାଣିଥିଲା ତାକୁ ହିଁ ଆଶ୍ରାକରି ସେ ପ୍ରତିଯୋଗୀତା ଜିତି ପାରିବନି । ଜିଣିବା ମୋ ଭାଗ୍ୟରେ ନାହିଁ କହି ଶୋଇପଡିଲା ନିଘୋଡ ନିଦରେ । ନିଶା ଗର୍ଜ୍ଜନ ସାଙ୍ଗକୁ ଶୀତର ପ୍ରକୋପ ବଢୁଥାଏ । ସପନରାଣୀ ସତେ ଯେମିତି ତା ଆଖିରୁ ଲୁହ ପୋଛି ତାକୁ ଆଉଁସୁ ଥାଏ । ତା ସମ୍ମୁଖେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ରାଣୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀବାଈ ବେଶଧାରିଣୀ ମା' ଭାରତମାତା । ହୀରକ ସମ ଚକ୍‌ ଚକ୍‌ କରୁଥାଏ ସେ ଆସ୍ଥାନ। ଆଖିରୁ ଝରି ପଡୁଥାଏ ଦୁଃଖ ଅସହାୟର ଲୁହ ଧାର । ମା'ର ଆଖିରୁ ଲୁହ ପୋଛୁଥାଏ ଅସୀମା । ପ୍ରଣାମ ଜଣାଇ ଧୀର ଗମ୍ଭୀର ସ୍ୱରରେ ପଚାରିଲା, ମା' ! ତୁମେ..କାନ୍ଦୁଛ ? ତୁମ ଆଖିରେ କ'ଣ ଅଶ୍ରୁ ? କୁହ ମା' ...କାହିଁକି ??? ମା' ଅସୀମାର ମୁଣ୍ଡ ଆଉଁସୀ..ଛଳଛଳ ଆଖିରେ କହିଲେ...ଶୁଣିବୁ ଧନ ! ଆଜି ପାକିସ୍ଥାନ, ବାଂଲାଦେଶ ମୋ ନିରୀହ ସନ୍ତାନ ମାନଙ୍କୁ କଲବଲ କରି ମାରୁଛି।ତାଙ୍କର ଅସହାୟତା ଓ ଆର୍ତ୍ତ ଚିତ୍କାରେ ମୋ ଛାତି ଫାଟି ଯାଉଛି । ଚୀନ୍ ବାରମ୍ବାର ଧମକ ଦେଉଛି । ମୋ ଦେଶ ଆଜି ଟଳମଳ ହେଉଛି । ଆଜି ମୋ ସନ୍ତାନସନ୍ତତିଗଣ  ସ୍ୱାର୍ଥପର ଅବିବେକୀ ହୋଇ ଗୋଲାମର ଗୋଲାମ ହୋଇ ଗଲେଣି ।ଗାନ୍ଧୀର ଅହିଂସାକୁ ପୋଡି ଦେଲେଣି ହିଂସା ନିଆଁରେ । ଚାଚାର ହୃଦୟକୁ ଭଲପାଇବା ବାଣୀ ବନ୍ଧୁକ ଗୁଳିର ମୁଣିରେ ରହିଲାଣି । ଥିଲା ମୋର ଗୋଟେ ପୁଅ । ସେ ଯଦି ଆଜି ଥାଆନ୍ତା ମୋ ଆଖିରୁ କ'ଣ ଲୁହ ଗଡାଇ ଦେଇ ଥାଆନ୍ତା ! ଅସୀମା କହିଲା .. ମା' ..କିଏ ସେ ? କ'ଣ ତାଙ୍କ ନାମ ? ସେ କ'ଣ ଏଡେ ବୀର ଥିଲେ ? କୁହନା ମା'...ତାଙ୍କ ବିଷୟରେ ? ହଁ ରେ ଧନ ମୁଁ ନିଶ୍ଚୟ କହିବି।ମନଦେଇ ଶୁଣୁ ।                 

    

      ଓଡିଶା ବୋଲି ଥିଲା ଏକ ବୀରଭୂଇଁ..ଧର୍ମ ଭୂଇଁ । ସେହି ରାଜ୍ୟର ଏକ ଐତିହାସିକ ସହର..ନାଁ ତା'ର କଟକ। ସେହି କଟକର ଓଡିଆ ବଜାରରେ ଜନ୍ମହୋଇଥିଲା ଇଂରାଜୀ ବର୍ଷ ପ୍ରଥମ ମାସ ୨୩ ତାରିଖରେ । ତାଙ୍କ ବାପା ଥିଲେ ଜଣେ ବଡ ଓକିଲ, ମା' ଥିଲେ ଜଣେ ଧର୍ମପ୍ରାଣା ମହିୟସୀ ମହିଳା । ଦିବ୍ୟ ଚେହେରା, ସାକ୍ଷାତ ରାଜ କୁମାର । ବୁଦ୍ଧି-ଜ୍ଞାନ- ବିଚକ୍ଷଣତାରେ ସାକ୍ଷାତ ବିଜୁଳି। ପାଠ ପଢିଲା.. ବିଦ୍ୟାଳୟର ଗୁରୁଜୀ ଗୁରୁମା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଚକିତ। ସମସ୍ତଙ୍କ ମୁହଁରେ ଗୋଟିଏ କଥା, ବାଃ ବାଃ ରେ କି ଅଦ୍ଭୂତ ପିଲା !! କି ଯାଦୁ ! କି ଧୀଶକ୍ତି ! ଭବିଷ୍ୟତରେ  ନିଶ୍ଚୟ ହେବ ଏକ ମହାପୁରୁଷ ।

   

         ଦିନକର କଥା ପରୀକ୍ଷା ସରଥାଏ,କୌତୁହଳ କେତେ ନମ୍ବର ସେ ରଖିଛି। ଶିକ୍ଷକଙ୍କୁ ପଚାରିବାରୁ କହିଲେ ସବୁ ଫେଲ୍..ମାତ୍ର ଜଣେ ପାଶ୍ । ଦମ୍ଭରେ ସେ କହିଲା ସାର୍ ଯଦି ଜଣେ ପାଶ୍..ତେବେ ସେ ଜଣକୁ ମୁଁ । ଶିକ୍ଷକ ଅବାକ୍..କି ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସ.. କୁଣ୍ଢେଇ ପକାଇ ପିଠି ଥାପୁଡାଇ ଦେଲେ ତା'ର ।ଖାଲି ପାଶ୍ ନୁହଁ..ସବୁଥିରେ ଫାଷ୍ଟ କ୍ଲାସ୍ ଫାଷ୍ଟ।

   ଗଲେ ଇଂଲଣ୍ଡ...ବାପାଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ସିଭିଲ୍ ସର୍ଭିସ୍ କରୁ । ଚମକାଇ ଦେଲେ ସେ ।ଆଇ.ସି.ଏସ୍. ପରୀକ୍ଷାରେ ଚତୁର୍ଥ ସ୍ଥାନ ମାତ୍ର ଓଡିଆ ପିଲା ହୋଇ ଇଂରାଜୀରେ ପ୍ରଥମ । ମିଳିଲା ଅଧିକାରୀ ପଦବୀ ।ଶୁଣିଲେ, ନୃଶଂସ ଇଂରେଜ ପ୍ରିୟ ଭାରତୀୟଙ୍କ ଉପରେ ଅତ୍ୟାଚାର କରୁଛନ୍ତି । ମନ ଏବଂ  ବିବେକ କହିଲା ତୁ ଏ ସୈତାନ୍‌ଙ୍କ ଗୋଲାମୀ ହେବୁ..ଚାକିରୀ କରି ତାଙ୍କ ଚାକର ହେବୁ । ଛି.. କରିଦେଲେ.. ପରିତ୍ୟାଗ କଲେ ଆଇ.ସି.ଏସ୍.ପଦବୀ । ଫେରିଲେ ଭାରତ, କଲେ ଦେଶବାସୀଙ୍କୁ ଏକଜୁଟ୍। ରଚିଲେ ବିଦ୍ରୋହ ; ବିପ୍ଳବ ସଂଗ୍ରାମର ଚକ୍ରବ୍ୟୁହ। କି ବଜ୍ର ବାଣୀ.. କି ବୀର ଚାହାଣୀ.. ସତରେ ବଜ୍ରଠୁ କଠିନ.. ଆଉ ବିଜୁଳିଠୁ ବି ତେଜିୟାନ୍ । ଦେଖିଲେ ଗାନ୍ଧୀ ବୋଲି ଜଣେ ମହାନ ବ୍ୟକ୍ତି ଅହିଂସା ପଥରେ ଲୋକଙ୍କୁ ଏକଜୁଟ୍ କରି ସ୍ୱାଧୀନ ପାଇଁ ଲଢୁଛନ୍ତି ।ସହାୟତା କଲେ.. ମାତ୍ର ଆନ୍ତରିକତା ନ ଥିଲା।୧୯୧୯ ମସିହା।ପଞ୍ଜାବ ଅମୃତସରର ଜାଲିୱାନାବାଗ୍ । ଚାଲିଥିଲା ସମ୍ମିଳନୀ.. କେମିତି ଲଢିବେ । ନୃଶଂସ ବ୍ରିଟିଶ୍ ବାହିନୀଙ୍କ ଅତର୍କିତ ଗୁଳିମାଡରେ ମରିଗଲେ ହଜାର ହଜାର ସରଳ ନିରୀହ ଲୋକ । ଛାତି ଫାଟିଗଲା ତାଙ୍କର।ପ୍ରାଣ କାନ୍ଦି ଉଠିଲା..ଲାଗୁଥିଲା ଏଇନେ ଯାଇ ଗୁଳି କରନ୍ତେ କି । ଭୁଲିଗଲେ ଗାନ୍ଧିଙ୍କର ବାଣୀ"ତୁମ ଏ ଗାଲକୁ ଯେ ମାରୁଛି.. ଆର ଗାଲ ଦେଖାଅ" ।ପ୍ରତିବଦଳରେ ସେ ଗର୍ଜି କହି ଉଠିଲେ..ତୁମକୁ ଯେ ଆଙ୍ଗୁଳି ଦେଖାଉଛି  ତାକୁ ବନ୍ଧୁକ ଦେଖାଅ । ତୁମ ଉପରକୁ ଯେ ଟେକା ପକାଉଛି ତା ଉପରେ ପଥର ପକାଅ, କଥାର ଜବାବ୍‌ ଗୁଳିରେ ଦିଅ । ଆମେ କା'ର ଗୋଲାମ ନୁହଁ । ଆମ ଭାରତ ଇଂରେଜଙ୍କ ବୋପା ସମ୍ପତ୍ତି ନୁହଁ । ମୋତେ ରକ୍ତ ଦିଅ ମୁଁ ସ୍ୱାଧିନତା ଦେବି । ତାତି ଉଠିଲେ ବୀର ଭାରତୀୟ । ମିଳାଇଲେ ତାଙ୍କ ହାତରେ ହଜାର ହଜାର ଶକ୍ତ ହାତ । ମନୋବଳ ଶରୀର ବଳ ନୈତିକ ବଳ ବଢିଲା । ମାତ୍ର ତାଙ୍କ ଏ ନୀତି ସେତେବେଳର ଆଗ ଧାଡିର ନେତାଙ୍କୁ ସୁହାଇଲା ନାହିଁ । ତେଣୁ ତାଙ୍କ ପ୍ରାଣ କାନ୍ଦିଲା । ବନ୍ଦୀ..ବନ୍ଦୀ ପରେ ତା'ଙ୍କ ଚରମପନ୍ଥୀ ନୀତି ପାଇଁ ଆଙ୍କୁଶ ବୀରକୁ ଦୁର୍ବଳ କି ହତାଶ କଲା ନାହିଁ କାରଣ ସେ ସାଧାରଣ ନେତା ନ ଥିଲେ, ଥିଲେ ନେତାଙ୍କର ନେତାା । ଚାଲିଲେ ଜାପାନ୍  ଜର୍ମାନ.. ନେଲେ ତାଙ୍କ ସହାୟତା । ବୀର ବୀରକୁ ଚିହ୍ନେେ । ହିଟଲର୍ ପରି ବୀର ତାଙ୍କ ବୀରତ୍ୱକୁ ସାଲୁଟ୍ କରିଥିଲେ।ଅସଂଖ୍ୟ ବୀର ଫଉଜ ମେଳରେ ଗଢିଲେ ଆଜାଦ୍ ହିନ୍ଦ୍ ଫୌୌଜ ।ସ୍ଳୋଗାନ୍ ଦେଲେ ଦିଲ୍ଳୀ ଚଲୋ।ଭାରତ ମାତା କୀ ଜୟ । ଗଗନ ପବନ ପ୍ରକମ୍ପିତ ହେଲା । ଚାଲିଲେ ଦିଲ୍ଲୀ ଅଭିମୂଖେ ..। ଥରି ଉଠିଲା ବ୍ରିଟିଶ୍ ସୈନ୍ୟ ।ମଥା ନଇଁଗଲା ଏପରି ବୀରର ବୀରତ୍ୱରେ । ମାତ୍ର ଆବଶ୍ୟକ ହେଉଥିଲା ଆହୁରି କିଛି ସମୟ ଓ ବୀରତ୍ୱର ସୁଯୋଗ । ବିଶ୍ୱ ଚକିତ ହୋଇ କହୁଥାଏ ହେ ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ନାୟକ..! ତୁମକୁ ସାଲ୍ୟୁଟ୍ ।

    

                   ଚାଲିଲା ବୀରଙ୍କ ପ୍ରଚେଷ୍ଟା । ହେଲେ ସବୁବେଳେ ଆକାଶ ଚାନ୍ଦିନୀ ରାତି ଦେଖେ ନାହିଁ ।ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ ସମୟ । ଜାପାନର ଏକ ବିମାନରେ ଆସୁଥାନ୍ତି ସେ ବୀର । ଆମେରିକା ନିକ୍ଷେପ କଲା ଜାପାନର ହିରୋସୀମା ନାଗାସାକି ଉପରେ ପରମାଣୁ ବୋମା । ସେଇ ବିସ୍ଫୋରଣରେ ଉଭାନ୍ ହୋଇଗଲା ମୋ ଗେହ୍ଲା ବୀର ପୁଅ । ଏତେ ଦୂରକୁ ଚାଲିଗଲା ଯେ ସେଇଦିନୁ ତା ଏ ହତଭାଗିନୀ ମାଆର କୋଳରେ ସେଭଳି ବୀର ପୁତ୍ର ସ୍ଥାନ ପାଇନି । ସେ ଥିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୋ ଆଖିରୁ କେବେ ବି ଲୁହ ଝରେଇ ଦେଇନି ।

  

          ମା' ତାଙ୍କ ନାଆଁ ତ କହିଲନି..? ହଁ ରେ ଧନ ସେ ପରା ନେତାଙ୍କର ନେତା... ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ମହାନାୟକ.. ମହାଯୋଦ୍ଧା... ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧିନତାର ଜନ ନାୟକ ନେତାଜୀ ସୁଭାଷ ବୋଷ । ଫେରିଆ ଧନ... ଫେରିଆରେ.. ସୁଭାଷ... ତୋ ମା' ଡାକ କ'ଣ ଶୁଭୁନି ? ତୋ ମା' ଆଖିର ଲୁହ କ'ଣ ତୁ ପୋଛିବୁ ନାହିଁ ? ମୋ ସୁନାଟା ପରା ଏବେର ଗୋଲାକୁ କିଛି ଶିଖାଇ ତୁ ଚାଲିଯା' ଧନ ।ମା' କ'ଣ ମାତୃଭୂମି କ'ଣ ସନ୍ତାନର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କ'ଣ ଟିକେ ଶିଖେଇ ଯା' । ଫେରିଆରେ... ଧନ, ଫେରିଆ.. ସୁଭାଷ । ଏଭଳି ଚିତ୍କାରରେ ଅସୀମାର ନିଦ ଭାଙ୍ଗିଗଲା... ସ୍ୱପ୍ନ ସରିଗଲା।ବାଉଳି ହୋଇ ସେ ଖୋଜୁଥିଲା କାହାକୁ। କିଛିକ୍ଷଣ ସ୍ଥିତପ୍ରଜ୍ଞ ହୋଇ ସେ କଳ୍ପନା ଦୁନିଆଁରେ ହଜିଗଲା । ଦେହ,ମନ, ଆତ୍ମା ସିନା ପ୍ରକମ୍ପିତ ହେଲା, ହେଲେ ଅନ୍ତରରେ ଲୁଚିଥିବା ମୂରୁକି ହସି ଚୁପ୍‌ଚୁପ୍‌ କହିଲା,ମିଳିଗଲା  ମୋତେ ମିଳିଗଲା । ଫେରିଆରେ..ସୁଭାଷ।

ଜମ୍ଭରା,

କେନ୍ଦୁଝର

ଜୟ ସାହିତ୍ୟ, ଜୟ ସମାଜ